27.03.2026 21:03
Körfez'deki giderek artan gerilimler, petrol piyasalarında şiddetli bir dönüşü tetikledi; İran'ın ABD destekli barış çerçevesini açıkça reddetmesinin ardından Brent petrolü varil başına 108 doları aştı. Bu gelişme, Trump'ın İran hedeflerine yönelik yeni gizli bir operasyonla ilgili kamuoyunda açıklamalar yapmasıyla aynı anda gerçekleşti; bu arada kırılgan bir ateşkes önerisi tamamen çöktü. İnternet kaynakları, bu diplomatik çöküşün daha önceki fiyat düşüşlerini anında silerek enerji emtialarına yeni dalgalanmalar katıldığını bildiriyor.
Tehran'dan Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Trump yönetiminin ilettiği 15 maddelik planı "tek taraflı" ve "maksimalist" bir belge olarak nitelendirdi ve ABD'nin yapıcı görüşmeler olarak tanımlamalarını uydurma olarak reddetti. İran resmi medyası bu tavrı güçlendirarak, ülkenin çatışmaları yalnızca kendi takvimi içinde sona ereceğini duyurdu. 24 Mart civarında Pakistanlı aracılar aracılığıyla iletilen yönetimin önerisi, 30 günlük ateşkes, yaptırımların kaldırılması, nükleer işbirliği, İran'nın roketarsenaline yönelik kısıtlamalar ve Hormuz Boğazı'ndan geçişin garantilenmesini içeriyordu.
Karşılık olarak İran, beş pazarlık edilemez talep sundu: ABD ve İsrail'in tüm askeri saldırılarının kalıcı olarak durdurulması, çatışmanın yeniden başlamasını önlemek için doğrulanabilir mekanizmalar, savaş hasarları için tazminat, Hormuz Boğazı'nın yalnızca İran egemenliğinde olması ve uluslararası yaptırımların tamamen kaldırılması. Bu katı karşı teklif, Brent petrolünün haftalık zirvesi olan 112 dolar civarından yaklaşık% 11 düşüşün getirdiği kısa süreli iyimserliği söndürdü; bu düşüş, ilk planın ortaya çıkması ve ABD hava saldırılarının geçici durmasına atılıyordu.
Cuma günü öğleden sonra Brent, 108 doları kısa süre aştıktan sonra 104-106 dolar aralığında aktif şekilde işlem gördü; ABD referansı Batı Teksas Intermediate (WTI) ise 95 dolar seviyesine yaklaştı. Ana bir dizel göstergesi olan yakıt yağı, günde%6'ın üzerinde bir toparlanma yaşayarak geniş tabanlı arz endişelerini yansıttı. Bu hareketler, jeopolitik riskin enerji piyasalarını ne kadar hızlı yeniden fiyatlandırdığını vurguluyor.
Stratejik Hormuz Boğazı, bu kesintinin merkezinde kalmaya devam ediyor. 2 Mart'ta İslam Devrimi Muhafızlar Kuvvetleri (İDMK) güçlerinin ticari gemi tehditlerini başlatmasından bu yana, küresel deniz aracıyla taşınan petrol ve sıvı doğal gazın (LNG) yaklaşık%20'sini taşıyan bu dar geçitte normal deniz trafiği neredeyse tamamen durdu. Sevkiyat hacmi tipik seviyelerden%95'in üzerinde düşerek, Katar'ın LNG ihracat tesislerini neredeyse%17 alt kapasitede çalışmaya zorladı ve Kuveyt'in petrol sevkleri için "zorlayıcı şart" ilan etmesine neden oldu.
Uzun süreli kapanışı modelleyen analistler, küresel tedarik zincirinden günlük 13 ile 14 milyon varilin çıkarıldığını tahmin ediyor; bu, büyük bir üreticinin kapalı kalmasına eşdeğer bir eksiklik. Çatışma kendisi, 2026 son Şubat'ta ABD ve İsrail'in nükleer olmayan altyapılar da dahil olmak üzere İran tesislerine yönelik koordineli saldırılarla başladı. Çatışmalar patlak vermeden önce Brent petrolü varil başına 60-70 dolar aralığında işlem görüyordu; bu, krizin küresel enerji fiyatlarına birkaç haftada nasıl dramatik enflasyonist baskı uyguladığını gösteriyor.
